Powojnik SUMMER SNOW® 'Paul Farges' (Clematis) c2 60-80cm

Powojnik SUMMER SNOW 'Paul Farges' – biały ekran na ogrodzenie i pergolę

Są w ogrodzie widoki, których nikt nie chce oglądać: siatka od strony sąsiada, blaszany garaż, ściana kotłowni. I jest pnącze, które rozwiązuje ten problem szybciej niż większość roślin: katalogi podają mu do 4 m przyrostu rocznie, a od lipca pokrywa się tak gęstą masą drobnych, białych kwiatów, że nazwa SUMMER SNOW – letni śnieg – przestaje być przenośnią. Do tego cichy szum: kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły.

Odmiana 'Paul Farges' to mieszaniec dwóch silnych gatunków, Clematis potaninii i Clematis vitalba, wyhodowany w latach 60. XX wieku w Nikickim Ogrodzie Botanicznym na Ukrainie. W handlu jest sprzedawana pod nazwą SUMMER SNOW®. Jej walory doceniło Royal Horticultural Society, przyznając odmianie 'Paul Farges' wyróżnienie Award of Garden Merit. Nie jest to więc – wbrew temu, co pisze część sklepów – „powojnik jesienny": to odmiana letnia, o co najmniej dwa miesiące wcześniejsza od prawdziwego powojnika jesiennego (Clematis terniflora).

Jak wygląda powojnik SUMMER SNOW?

Kwiaty. Białe, gwiazdkowate, pojedyncze, o średnicy około 4 cm – czyli wyraźnie większe niż u powojnika jesiennego, choć nadal drobne w porównaniu z powojnikami wielkokwiatowymi. Mają zwykle sześć działek i jasnożółte pylniki na białych nitkach. Lekko pachną, wyraźniej na stanowisku słonecznym, i przyciągają pszczoły. Rosną w luźnych, rozgałęzionych kwiatostanach na tegorocznych pędach, tak licznie, że starsza roślina w szczycie kwitnienia wygląda jak biała ściana. Odmiana nie zawiązuje nasion – nie sieje się po ogrodzie, co przy tak silnej roślinie jest realną zaletą.

Kiedy kwitnie. Najobficiej w lipcu i sierpniu, słabiej we wrześniu, a w ciepłą jesień pojedyncze kwiaty do października. Na młodej roślinie kwitnienie zaczyna się później i jest skromniejsze; pełną obfitość odmiana pokazuje od drugiego–trzeciego roku.

Liście. Ciemnozielone, pierzaste, złożone z 5–7 nieregularnie ząbkowanych listków, drobniejsze niż u powojnika jesiennego. Trzymają się długo – zwykle zielone do początku listopada – i opadają na zimę.

Pokrój i wysokość. Bardzo silne pnącze: przyrost roczny dochodzi do 4 m, docelowo 6–7 m, a na dużej podporze i w sprzyjających warunkach więcej. To najsilniej rosnący powojnik, jaki mamy w ofercie.

Gdzie posadzić – ogrodzenie, wysoka ściana, stare drzewo

Wspina się, owijając ogonkami liściowymi wokół podpory. Nie ma korzeni czepnych, więc nie przywiera do tynku ani muru – potrzebuje siatki, kraty, linek lub gałęzi. Elementy podpory powinny być cienkie, najlepiej około 1 cm średnicy, aby krótkie ogonki liściowe mogły się wokół nich swobodnie owijać; gruby słup czy deska bez siatki nie wystarczą.

• Ogrodzenie z siatki lub panelowe – najczęstsze zastosowanie; dzięki silnemu wzrostowi szybko pokrywa dużą powierzchnię siatki, a z czasem zasłania ogrodzenie całkowicie.
• Osłona brzydkiego widoku – garaż, wiata, ściana gospodarcza, kompostownik: SUMMER SNOW to klasyczna „roślina osłonowa", polecana także do zieleni publicznej.
• Wysoka pergola, altana, brama – roślina bez trudu dochodzi na wysokość 4–6 m i kwitnie nad głową.
• Stare drzewo lub duży krzew – można puścić ją w koronę; w naturze tak rosną oba gatunki rodzicielskie.
• Skarpa, nasyp, pobocze – bez podpory jako roślina okrywowa (osobna sekcja niżej).
• Balkon i taras – możliwa jest uprawa w dużym pojemniku, co najmniej ok. 45 cm szerokości i głębokości, z wysoką, solidną kratą; w donicy wymaga regularnego podlewania i corocznego cięcia.

Do mniejszych podpór i niskich płotków lepiej wybrać powojnik wielkokwiatowy o umiarkowanym wzroście – zobacz inne odmiany w podkategorii powojniki. Pnącza do konkretnych zadań (na mur, do cienia, szybko rosnące) porównasz w kategorii pnącza ogrodowe.

Na skarpę, nasyp i murek bez podpory – SUMMER SNOW jako roślina okrywowa

Ta sama siła wzrostu, która na ogrodzeniu wymaga solidnej siatki, na ziemi zamienia się w zaletę. Bez podpory pędy układają się na podłożu i rozrastają poziomo, tworząc zwartą, zieloną warstwę wysokości kilkudziesięciu centymetrów, która po zwarciu ogranicza rozwój chwastów. Szczepan Marczyński wymienia tę odmianę jako najwartościowszą okrywę z grupy Vitalba: zdrową, mało wymagającą, znoszącą różne gleby i stanowiska. Dlatego trafia na strome skarpy, nasypy, pobocza i miejsca, których nie da się kosić – stąd polecanie jej do zieleni publicznej. Posadzona na koronie murku oporowego zwiesza się kaskadą w dół, zasłaniając beton. Od lipca cała warstwa liści pokrywa się białymi kwiatami. Nie tworzy samosiewów, więc nie pojawia się samorzutnie w innych częściach ogrodu.

Wczesną wiosną całość ścina się nisko – 20–40 cm od podstawy, gdy ma być zwartym dywanem, albo 1–1,5 m, gdy okrywa ma zarazem wspinać się po sąsiednich krzewach. Wiosną szybko odrasta od nowa. Gęstość sadzenia w bloku „Ile sadzonek” poniżej i w specyfikacji.

Jak szybko rośnie i jak wysoko?

To pnącze dla niecierpliwych. Sadzonka posadzona wiosną w dobrych warunkach zwykle jeszcze tego samego lata wypuszcza pędy długości 2–3 m; ukorzeniona roślina przyrasta do 4 m rocznie. Docelowo 6–7 m. Taka siła wzrostu ma dwie konsekwencje: podpora musi udźwignąć dużą masę gęsto ulistnionych pędów, a roślinę trzeba co roku przycinać, inaczej dolna część łysieje, a góra tworzy splątany kożuch.

Jak posadzić powojnik SUMMER SNOW?

1. Zamontuj podporę przed sadzeniem – siatkę lub kratę o oczkach, które da się opleść ogonkiem liściowym.
2. Wykop dołek około 40 × 40 cm i wymieszaj ziemię z kompostem. Odmiana rośnie także na przeciętnej i gliniastej glebie, ale na żyznej rusza wyraźnie szybciej.
3. Sadź 30–40 cm od ściany, słupka lub pnia – przy samym murze jest sucho.
4. Posadź 5–10 cm głębiej, niż roślina rosła w doniczce: zakopane węzły dają zapasowe pąki, z których roślina odbija po uszkodzeniu pędu.
5. Przewiąż pędy z bambusowej tyczki luźno na docelową podporę.
6. Podlej i wyściółkuj – podłoże przy korzeniach powinno pozostawać umiarkowanie wilgotne i nie przegrzewać się.

Uprawa i wymagania

Stanowisko. Słoneczne lub półcieniste – to jeden z najbardziej tolerancyjnych powojników. W pełnym słońcu kwitnie najobficiej, ale w półcieniu również dobrze rośnie i kwitnie; nadaje się nawet na ścianę wschodnią czy północno-zachodnią, gdzie bardzo późno kwitnący powojnik jesienny może kwitnąć słabiej lub rozpocząć kwitnienie zbyt późno.

Gleba. Mało wymagająca: dobrze rośnie na przeciętnej ziemi ogrodowej, także na glebach gliniastych. Najważniejsze, aby podłoże było przepuszczalne i nie zatrzymywało nadmiaru wody. Optimum – żyzna, próchniczna, o odczynie obojętnym do lekko zasadowego.

Podlewanie. Regularne w pierwszym sezonie i w donicy; w gruncie ukorzeniona roślina radzi sobie sama poza długimi suszami. Nie nawozić azotem od sierpnia – pędy mają zdrewnieć przed zimą.

Mrozoodporność. Bardzo wysoka – polskie katalogi szkółkarskie określają odmianę jako wyjątkowo mrozoodporną; Clematis Marczyńskiego zalicza ją do stref 3–9. Dobrze ukorzenione rośliny uprawiane w gruncie nie wymagają standardowego okrywania na zimę.

Cięcie. Kwitnie na tegorocznych pędach. Ciąć co roku w marcu, przed ruszeniem wegetacji – Marczyński dopuszcza dwa warianty: silnie, 20–40 cm od podstawy, gdy roślina ma się odbudować od dołu i szczelnie pokryć dolną część ogrodzenia, albo średnio silnie, 1–1,5 m od podstawy, gdy ma szybko wrócić na wysokość pergoli. Bez corocznego cięcia dół z czasem łysieje.

Z czym łączyć powojnik SUMMER SNOW?

Biały, neutralny ekran, który kwitnie od lipca – najlepiej wygląda jako tło dla mocniejszych kolorów rabaty letniej:

• U stóp powojnika: bodziszek 'Rozanne' – płoży się u podstawy, zacienia korzenie i kwitnie na fioletowoniebiesko przez cały czas kwitnienia SUMMER SNOW, od czerwca do października; klasyczna para „powojnik u góry, bodziszek u dołu”.
• Byliny na słońce: jeżówki, rudbekia 'Goldsturm', szałwia 'Mainacht', liatry – żółcie, fiolety i róże na białym tle.
• Krzewy i wysokie byliny kwitnące latem: budleje (motyle i pszczoły przy jednej podporze), hibiskusy bylinowe o ogromnych kwiatach kontrastujących z drobnymi kwiatami powojnika.
• Trawy: rozplenice i proso rózgowate u podstawy – zacieniają korzenie i dodają ruchu.
• Powojnik jesienny 'Early Snow' na sąsiednim przęśle – gdy kwitnienie SUMMER SNOW słabnie, 'Early Snow' wchodzi w swój najlepszy okres; razem wydłużają okres białego kwitnienia od lata do późnej jesieni.

Nie sadź go obok słabszych pnączy ani drobnych krzewów – silnie rosnący SUMMER SNOW może je z czasem zagłuszyć.

Który biały powojnik wybrać – letni, jesienny czy pachnący?

SUMMER SNOW, powojnik jesienny 'Early Snow' i 'Stellar' kwitną na biało, drobno i wszystkie trzy tnie się wiosną, dlatego bywają mylone. Różnice są jednak zasadnicze:

Krótko: potrzebujesz zasłony na dużej powierzchni albo masz półcień – SUMMER SNOW. Chcesz kwiatów w październiku na pergoli w słońcu – 'Early Snow'. Chcesz pachnącego, niewysokiego pnącza przy tarasie lub oknie – 'Stellar'. Masz długi płot – SUMMER SNOW i 'Early Snow' naprzemiennie.

Najczęstsze pytania

Kiedy kwitnie powojnik SUMMER SNOW?

Najobficiej w lipcu i sierpniu, słabiej we wrześniu, w ciepłą jesień do października. To odmiana letnia – nie mylić z powojnikiem jesiennym, który zakwita dopiero we wrześniu.

Czy nadaje się na płot?

Bardzo dobrze nadaje się na ogrodzenie: silnie rośnie, kwitnie od lipca, znosi półcień od strony sąsiada i przeciętną glebę. Warunek: siatka lub panel, bo bez cienkich elementów do oplecenia roślina nie ma się czego trzymać.

Czy przywiera do elewacji?

Nie – nie ma korzeni czepnych. Przy ścianie potrzebuje kraty, siatki lub linek odsuniętych kilka centymetrów od muru.

Ile sadzonek na ogrodzenie?

Przy tej sile wzrostu pojedyncza roślina z czasem pokrywa szeroki fragment ogrodzenia; sadzone zbyt gęsto zarastają się nawzajem. Na pergolę lub bramę wystarczy jedna sadzonka.

Słońce czy półcień?

Jedno i drugie. Najobficiej kwitnie w słońcu, ale w półcieniu nadal rośnie silnie i kwitnie dobrze – to jedna z praktycznych zalet tej odmiany.

Czy kwiaty pachną?

Lekko. Zapach jest subtelny i może być wyraźniejszy na stanowisku słonecznym. Kwiaty są bardzo chętnie odwiedzane przez pszczoły.

Czy jest zimozielony?

Nie, choć liście trzymają się długo – zwykle do początku listopada. Na zimę opadają.

Czy trzeba przycinać i kiedy?

Tak, najlepiej co roku w marcu, przed ruszeniem wegetacji. Kwitnie na nowych pędach, więc cięcie – nawet bardzo niskie – nie odbiera kwiatów. Bez cięcia z czasem łysieje od dołu.

Czy SUMMER SNOW nadaje się na skarpę jako roślina okrywowa?

Tak, to jedno z lepszych pnączy okrywowych: bez podpory ściele się po ziemi, tworzy zwarty kobierzec, który po zwarciu ogranicza rozwój chwastów, i kwitnie na biało od lipca. Sprawdza się na skarpach, nasypach i na koronach murków, z których zwiesza się kaskadą.

Ile sadzonek na m² w nasadzeniu masowym?

Clematis Marczyńskiego zaleca dla 'Paul Farges' SUMMER SNOW 1–3 rośliny na m², czyli 100–300 szt./ar. Gęstsze sadzenie daje szybsze zwarcie okrywy, rzadsze sprawdza się tam, gdzie można dłużej poczekać na pokrycie powierzchni. Przy większych partiach zapytaj o rabat hurtowy.

Czy można sadzić w donicy na balkonie?

Tak, w dużym pojemniku – co najmniej ok. 45 cm szerokości i głębokości – z wysoką, solidną kratą. W donicy wymaga regularnego podlewania i corocznego, niskiego cięcia, żeby nie przerosła balkonu.

Kiedy sadzić?

Sadzonki w pojemniku sadzi się od wiosny do jesieni. Sadzenie wiosenne daje pełny sezon przyrostu; jesienią po posadzeniu roślinę trzeba dobrze podlać i wyściółkować, a przy bezśnieżnej zimie podlewać tylko w okresach bezmroźnych, jeśli podłoże przesycha.

Specyfikacja techniczna

Co otrzymasz?

Sadzonkę powojnika SUMMER SNOW 'Paul Farges' w doniczce 2 l (14 cm), o wysokości zwykle 80–100 cm, przymocowaną do bambusowej tyczki. Tyczka służy do prowadzenia rośliny w uprawie i transporcie – po posadzeniu pędy przewiązuje się na docelową podporę.

Wysokość sadzonki w chwili sprzedaży zależy od pory roku i partii produkcyjnej. Młode rośliny bywają celowo skracane, żeby wypuściły więcej pędów od podstawy – egzemplarz niższy, ale rozgałęziony, jest lepszym materiałem niż jeden długi pęd. Przy tak dużym rocznym przyroście różnica szybko się wyrównuje; liczy się ukorzenienie i liczba pędów.

Roślina zrzuca liście na zimę. Latem i jesienią sadzonka jest gęsto ulistniona; późną jesienią liście ciemnieją i opadają; zimą i wczesną wiosną w doniczce jest przycięty, bezlistny pęd z żywymi pąkami przy ziemi, z których w kwietniu ruszają nowe przyrosty. To naturalny rytm, nie oznaka choroby.