Powojnik 'Stellar' (Clematis, grupa Flammula) sadzonka 2L 80-90cm

Powojnik 'Stellar' – biały i pachnący, w sam raz pod okno

Są miejsca w ogrodzie, w których nie liczy się rozmach, tylko bliskość: krata przy tarasie, słupek pergoli obok ławki, krata pod oknem sypialni, które latem często pozostaje otwarte. Tam nie potrzeba pnącza na sześć metrów – potrzeba takiego, które zakwitnie na wysokości twarzy i będzie pachnieć. 'Stellar' jest dokładnie tym: polską odmianą powojnika o drobnych, białych, gwiazdkowatych kwiatach, które od lipca do jesieni przyjemnie pachną.

Odmianę wyhodował Szczepan Marczyński w szkółce Clematis; do sprzedaży weszła w 2022 roku. Należy do grupy Flammula, obejmującej drobnokwiatowe powojniki, której nazwa pochodzi od gatunku Clematis flammula. Wyglądem przypomina powojnik jesienny 'Early Snow' z tej samej grupy, ale różni się od niego dwiema rzeczami, które w ogrodzie mają znaczenie: zakwita dwa miesiące wcześniej i pachnie.

Jak wygląda powojnik 'Stellar'?

Kwiaty. Drobne, o średnicy około 3–4 cm, białe do kremowobiałych, gwiazdkowate, zwykle z czterema wąskimi działkami i pękiem długich, białych pręcików, który nadaje im lekki, puszysty wygląd. Kwiaty przyjemnie pachną – zapach jest jednym z charakterystycznych walorów tej odmiany. Pojawiają się bardzo obficie na tegorocznych pędach, w luźnych kwiatostanach.

Kiedy kwitnie. Kwitnie od lipca do października, najobficiej w lipcu i sierpniu. Zaczyna więc kwitnienie około dwóch miesięcy wcześniej niż powojnik jesienny 'Early Snow'.

Liście. Zielone, złożone z kilku całobrzegich, jajowatych listków; opadają na zimę.

Pokrój i wysokość. Według hodowcy dorasta do 2–3 m, a więc zdecydowanie mniej niż pozostałe białe powojniki w naszej ofercie. Rośnie zdrowo i szybko, ale łatwo zmieścić go na domowej kracie.

Gdzie posadzić – taras, okno, krata, donica

Wspina się, owijając ogonkami liściowymi wokół cienkich elementów podpory – siatki, kraty, linek. Nie ma korzeni czepnych, więc nie przywiera do tynku; przy ścianie potrzebuje kraty odsuniętej kilka centymetrów od muru. Dzięki umiarkowanej wysokości i zapachowi najlepiej sprawdza się tam, gdzie ludzie spędzają czas:

• Krata przy tarasie lub ławce – kwiaty na wysokości oczu, zapach w zasięgu; nie trzeba zadzierać głowy.
• Pod oknem – szkółka Clematis poleca sadzenie tej odmiany w pobliżu okien; przy otwartym oknie zapach może być wyczuwalny także w pomieszczeniu.
• Altana, słupek pergoli, brama – dobrze sprawdza się na pojedynczym słupku lub fragmencie konstrukcji, gdzie można oglądać i czuć kwiaty z bliska.
• Niskie ogrodzenie, płotek przy furtce – tam, gdzie 6-metrowy powojnik byłby przesadą.
• Donica na balkonie lub tarasie – odmiana nadaje się do uprawy w dużym pojemniku z kratą; wymaga wtedy regularnego podlewania i corocznego cięcia.

Na dużą powierzchnię – długi płot, wysoką ścianę, stare drzewo – lepiej wybrać silniejsze odmiany z podkategorii powojniki. Pnącza do konkretnych zadań porównasz w kategorii pnącza ogrodowe.

Jak szybko rośnie i jak wysoko?

Docelowo 2–3 m. Ponieważ kwitnie na tegorocznych pędach i co roku tnie się ją nisko, w praktyce każdego sezonu odbudowuje się od podstawy do pełnej wysokości – a więc rośnie szybko, tylko nie osiąga dużej wysokości.

Jak posadzić powojnik 'Stellar'?

1. Zamontuj podporę przed sadzeniem – kratę, siatkę lub linki o cienkich elementach, około 1 cm średnicy, żeby ogonki liściowe mogły się wokół nich owinąć.
2. Przed posadzeniem zanurz doniczkę w wodzie na około 10 minut, aż bryła się nasyci.
3. Wykop dołek około 60 × 60 × 60 cm, wymieszaj ziemię z kompostem; na dno daj warstwę drenażu, zwłaszcza na ciężkiej glinie.
4. Sadź 30–40 cm od ściany lub słupka – przy samym murze jest sucho.
5. Posadź głębiej, niż roślina rosła w doniczce – tak, aby brzeg bryły znalazł się kilka centymetrów pod powierzchnią. Zakopane węzły dają zapasowe pąki, z których powojnik odbija po uszkodzeniu pędu.
6. Pędy z bambusowej tyczki luźno przewiąż na docelową podporę.
7. Podlej i wyściółkuj – podłoże przy korzeniach ma pozostawać umiarkowanie wilgotne i nie przegrzewać się.

Uprawa i wymagania

Stanowisko. Słoneczne lub półcieniste. W pełnym słońcu kwitnie najobficiej; w półcieniu rośnie i kwitnie nadal dobrze. Warto, by podstawa rośliny była zacieniona niższymi bylinami lub ściółką.

Gleba. W miarę żyzna, próchniczna, przepuszczalna i lekko wilgotna. Nie toleruje zastoju wody, dlatego podłoże powinno być przepuszczalne.

Podlewanie. Regularne w pierwszym sezonie i w donicy; w gruncie ukorzeniona roślina wymaga podlewania tylko w dłuższe susze. Nie nawozić azotem od sierpnia – pędy mają zdrewnieć przed zimą.

Mrozoodporność. Wysoka – etykieta hodowcy podaje wytrzymałość do około −29°C. Dobrze ukorzenione rośliny w gruncie zwykle nie wymagają okrywania; młode egzemplarze posadzone jesienią warto przed pierwszą zimą zabezpieczyć ściółką u podstawy. Rośliny w donicach zimują inaczej niż w gruncie: pojemnik trzeba osłonić lub przenieść w chłodne, ale osłonięte miejsce.

Cięcie. Kwitnie na tegorocznych pędach, więc tnie się ją co roku na przedwiośniu (luty–marzec), zanim ruszy. Hodowca zaleca cięcie na wysokości około 50 cm nad ziemią; dla młodych roślin szkółka Clematis proponuje stopniowanie – w pierwszym roku na 30 cm, w drugim na 40 cm, od trzeciego na 50 cm. Silne cięcie pobudza roślinę do wypuszczania nowych pędów od podstawy.

Z czym łączyć powojnik 'Stellar'?

Biały, drobnokwiatowy, o umiarkowanej sile – najlepiej wygląda w towarzystwie mocniejszych kolorów i tam, gdzie zapach ma sens:

• Powojnik o ciemnych kwiatach na tej samej kracie: szkółka Clematis sama poleca takie zestawienie – u nas będzie to wielkokwiatowy 'Ernest Markham' (czerwonopurpurowy, lipiec–październik); oba tnie się silnie na przedwiośniu, więc łatwo prowadzić je razem, a białe gwiazdki 'Stellar' rozświetlają ciemne, duże kwiaty sąsiada.
• U stóp powojnika: bodziszek 'Rozanne' – zacienia korzenie i kwitnie na fioletowoniebiesko przez cały czas kwitnienia 'Stellar'.
• Byliny przy tarasie: jeżówki, rudbekia 'Goldsturm', sadziec 'Baby Joe' – lubią, jak 'Stellar', glebę umiarkowanie wilgotną i kwitną w tym samym czasie.
• Krzewy: hortensje bukietowe – podobny termin kwitnienia; obie rośliny dobrze czują się na żyznym, umiarkowanie wilgotnym podłożu, a białe wiechy hortensji i białe gwiazdki powojnika tworzą spójny, jasny kąt ogrodu.
• Dwa pozostałe białe powojniki – na osobnych podporach: SUMMER SNOW na duży płot, 'Early Snow' na pergolę, 'Stellar' przy tarasie; razem dają białe, drobne kwiaty od lipca do listopada.

'Stellar', 'Early Snow' czy SUMMER SNOW – który biały powojnik wybrać?

Mamy trzy białe, drobnokwiatowe powojniki i każdy ma inne zadanie. Najkrócej: 'Stellar' to ten mały i pachnący, 'Early Snow' – jesienny, SUMMER SNOW – największy, na duże powierzchnie.

Najczęstsze pytania

Kiedy kwitnie powojnik 'Stellar'?

Od lipca do października, najobficiej w lipcu i sierpniu.

Czy kwiaty pachną?

Tak – to jedna z głównych zalet tej odmiany i powód, dla którego szkółka Clematis poleca ją do sadzenia przy oknach, altanach i tarasach.

Czy nadaje się na płot?

Na niski płotek, kratę lub przęsło przy furtce – tak. Na długie, wysokie ogrodzenie lepiej wybrać silniejszy powojnik, na przykład SUMMER SNOW; 'Stellar' przy 2–3 m wysokości nie zasłoni dużej powierzchni.

Czy przywiera do elewacji?

Nie – nie ma korzeni czepnych. Przy ścianie potrzebuje kraty, siatki lub linek odsuniętych kilka centymetrów od muru.

Czy można sadzić w donicy na balkonie?

Tak, to jedna z odmian, które szkółka Clematis wprost wskazuje do uprawy w pojemniku. Potrzebna jest duża donica z kratą, regularne podlewanie, coroczne niskie cięcie i osłona pojemnika na zimę.

Słońce czy półcień?

Jedno i drugie. W pełnym słońcu kwitnie najobficiej; w półcieniu rośnie i kwitnie nadal dobrze.

Czy jest zimozielony?

Nie – liście opadają na zimę, a wiosną roślina odrasta od nisko przyciętych pędów.

Czy trzeba przycinać?

Tak, co roku na przedwiośniu, na około 50 cm nad ziemią (młode rośliny niżej: 30 cm w pierwszym, 40 cm w drugim roku). Kwitnie na nowych pędach, więc cięcie nie odbiera kwiatów.

Czym 'Stellar' różni się od powojnika jesiennego 'Early Snow'?

Wyglądają podobnie – oba to białe, gwiazdkowate powojniki z grupy Flammula. 'Stellar' zakwita w lipcu, dorasta do 2–3 m i pachnie; 'Early Snow' zakwita we wrześniu, dorasta do 3–5 m i jest bez zapachu. Szczegóły w tabeli wyżej.

Kiedy sadzić?

Sadzonki w pojemniku sadzi się od wiosny do jesieni. Wiosną roślina ma cały sezon na ukorzenienie; jesienią po posadzeniu trzeba ją dobrze podlać i wyściółkować, a w bezśnieżną zimę podlewać w okresach bezmroźnych, jeśli podłoże przesycha.

Specyfikacja techniczna

Co otrzymasz?

Sadzonkę powojnika 'Stellar' w doniczce 2 l (14 cm), o wysokości zwykle 80–90 cm, przymocowaną do bambusowej tyczki. Tyczka służy do prowadzenia rośliny w uprawie i transporcie – po posadzeniu pędy przewiązuje się na docelową podporę. Rośliny pochodzą ze szkółki Clematis, z etykietą hodowcy i paszportem roślin.

Wysokość sadzonki w chwili sprzedaży zależy od pory roku i partii produkcyjnej. Młode rośliny bywają celowo skracane, żeby wypuściły więcej pędów od podstawy – egzemplarz niższy, ale rozgałęziony, jest lepszym materiałem niż jeden długi pęd. Przy corocznym niskim cięciu różnica wyrównuje się już w pierwszym sezonie; liczy się ukorzenienie i liczba pędów.

Roślina zrzuca liście na zimę. Latem i wczesną jesienią sadzonka jest ulistniona i często kwitnie; jesienią liście opadają; zimą i wczesną wiosną w doniczce jest przycięty, bezlistny pęd z żywymi pąkami przy ziemi, z których w kwietniu ruszają nowe przyrosty. To naturalny rytm, nie oznaka choroby.